Słownik

A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U V W Z

Agora - po grecku oznacza rynek. Jest to plac w miastach starożytnej Grecji, który pełnił różne funkcje, od targowej poprzez polityczną. Na rynkach swoje mowy wygłaszali poeci, politycy, a obok sprzedawano krewetki.

Apsyda - jest to nisza ołtarzowa na zamknięciu chóru. Apsyda główna znajduje się na zakończeniu nawy głównej i mieści się w niej główny ołtarz.

Arkady - łuk lub ciąg łuków, przeważnie na kolumnach. Nazwa pochodzi od łacińskiego arcus.

Atrium - Centralne pomieszczenie domu mieszkalnego w czasach antycznych.

Attyka - ścianka nad gzymsem, zasłaniająca dach. Attyka często jest udekorowana posągami.

Azulejos - są to kafle, płytki ceramiczne, przeważnie o niebieskim zabarwieniu, stosowane i znane głównie z Hiszpanii.

Babtysterium - budynek chrzcielny, niezależna budowla, najczęściej w kształcie ośmiokątka. Do najsłynniejszych należą babtysterium we Florencji, Pizie.

Blankowanie - inaczej zwane też krenelażem, jest to rodzaj zwieńczenia muru obronnego, przyjmujące formę zębów, oddzielonych wrębami. Zęby miały chronić strzelców, a wręby służyły jako strzelnice. Stosowane głównie w średniowieczu. Krenelaż w wieku XIX miał również funkcje ozdobne - użycie w stylach historycznych - neogotyk, neorenesans.

Boniowanie - element dekoracyjny, rodzaj dekoracji murów, podrkeślający jego warstwy.

Chór - pierwotnie w antyczności było to miejsce dla śpiewaków i tancerzy. W świątyniach chrześcijańskich jest to miejsce dla duchownych.

Cokół - jest to podstawa kolumny, filaru, również dolna część budowli, uwidoczniona uskokiem czy gzymsem.

Dormitorium - sypialnia w klasztorze, w Polsce tym mianem określamy sypialnie braci zakonnych Zakonu Krzyżackiego w zamkach krzyżackich.

Epitafium - napis nagrobkowy, tablica poświęcona zmarłemu.

Fasada - front, frontowa elewacja budowli.

Filar - jest to pionowa podpra. Może się on składać z trzonu, głowicy i impostu, może być wolnostojący, bądź też wtopiony w ścianę.

Forum - rynek w starożytnym państwie rzymskim. Pełnił on najróżniejsze funkcje, od reprezentacyjnych aż po handlowe. Jednym z najsłynniejszych jest Forum Romanum w Rzeymie.

Fresk - technika malarska polegająca na malowaniu wodnymi farbami na świeżym tynku wapiennym.

Fronton - środkowy ryzalit pałacu, z języka francuskiego przyczółek.

Fryz - pas oddzielający płaszczyzny, najczęściej ozdobny.

Bibl. "Style w Architekturze" Wilfried Koch